‘Goede custodian geeft pensioenfonds macht’ - BNP Paribas Netherlands
BNP Paribas Netherlands News & Press
News & Press
December 21, 2015 -

‘Goede custodian geeft pensioenfonds macht’

Forward to a friendForward to a friend PrintPrint

An interview with Robert van Kerkhoff of BNP Paribas Securities Services in Financial Investigator.

BNP Paribas Securities Services doet vrijwel al het custodian-werk voor collega-banken, maar pensioenfondsen hechten te weinig belang aan de bewaarneming van hun assets om over te stappen. Volgens Robert van Kerkhoff laten ze daardoor kansen liggen.

Pensioenfondsen hebben tegenwoordig wel wat anders aan hun hoofd dan de bewaring van hun bezittingen en de administratieve rompslomp die daarbij komt kijken. De lage yield en de dekkingsgraden eisen alle aandacht op van de bestuurders. ‘Jammer’, vindt Robert van Kerkhoff, Hoofd Nederland van BNP Paribas Securities Services, ‘want daardoor kunnen ze vaak onvoldoende tegenwicht bieden aan de vermogensbeheerders met wie ze werken.’

Het bewaren van effecten, custody in het Engelstalige jargon van de financiële wereld, kan volgens Van Kerkhoff veel meer betekenen dan eenvoudig boekhoudkundig werk. ‘Een goede custodian kan meer dan alleen effecten bewaren en dividenden innen. Hij kan een strategische en adviserende rol spelen’, legt hij uit. ‘Omdat we zicht hebben op alle assets van onze klanten, kunnen we de bestuurders inzage geven in de volledige portefeuille van het pensioenfonds. Daardoor blijven bestuurders ‘in control’.’ Daarnaast biedt een goede custodian tegenwoordig ook zijn diensten aan op het gebied van risicomanagement en -mitigatie, treasury, overlay, securities lending en alle verplichte rapportages aan de toezichthouders.

In Nederland is BNP Paribas Securities Services een belangrijke speler op het gebied van bewaarneming. Volgens Van Kerkhoff wordt ongeveer 40% van de handelsvolumes op Euronext Amsterdam door BNP Paribas afgehandeld. Opmerkelijk genoeg zijn het vooral andere banken die de bewaarneming van Nederlandse effecten aan BNP Paribas hebben toevertrouwd. Op de vraag waarom ze dat niet zelf doen, zegt Van Kerkhoff:
‘Een van onze sterke punten is dat we een uitgebreid subcustody- netwerk hebben, niet alleen in Nederland en de rest van Europa, maar ook in andere werelddelen. Daardoor kunnen we 90% van de transacties binnen ons eigen netwerk afhandelen. Dat scheelt enorm in de kosten en zorgt voor een hoog serviceniveau.’ Lachend voegt hij eraan toe dat BNP Paribas, net als de pensioenfondsbestuurder, zelf ook graag ‘in control’ wil zijn.

Van Kerkhoff noemt BNP Paribas Securities Servicesgekscherend ‘a new kid on the block’ voor de institutionele markt, hoewel het bedrijf al een jaar of vijftien succesvol op de Nederlandse markt voor custody actief is. Maar in feite is hij zelf de nieuwkomer. Pas sinds maart van dit jaar vervult hij deze functie. Voordien was hij drie jaar lang Hoofd Operations van Securities Services in Parijs en daarvoor Hoofd Asset and Fund Services in Spanje. ‘Risk control zit in mijn bloed’, zegt hij, met een verwijzing naar zijn eerste baan, risk manager bij de Optiebeurs in Amsterdam. ‘En risk control is ook onderdeel van het DNA van BNP Paribas. Die kennis hebben we benut in de ontwikkeling van een rapportage, genaamd ALIA. Daarin worden investeringen en verplichtingen samengebracht om pensioenfondsbestuurders te informeren over de risico’s binnen de beleggingsportefeuilles.’

Als hij enthousiast uitlegt wat er allemaal zo leuk is aan custody – ‘de variatie in klanten en producten, het feit dat je het hele veld overziet’– ontstaat het beeld dat Van Kerkhoff het
traditionele bankierswerk doet: de zorg voor andermans bezittingen. Hij knikt bevestigend. ‘Het is absoluut niet de bedoeling dat wij actief met andermans bezittingen aan de slag gaan. Wij geven onze klanten, waaronder banken en institutionele beleggers als pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders, de handvatten om hun vermogen beter te beheren.’

‘Hoe lang is het geleden dat u een custody-contract onder ogen heeft gehad?’, vroeg Van Kerkhoff onlangs tijdens de door Financial Investigator georganiseerde bijeenkomst voor
pensioenbestuurders in Den Haag. Het was een retorische vraag, want Van Kerkhoff kende het antwoord: vrijwel niemand kijkt ernaar. Contracten met custodians, die vaak aanvankelijk voor een jaar of vijf zijn afgesloten, worden meestal stilzwijgend verlengd in de veronderstelling dat het goed gaat. ‘Het klinkt misschien gek uit mijn mond, maar ik zou wel voor een wettelijke verplichting zijn voor bestuurders van pensioenfondsen om die
contracten om de zoveel jaar tegen het licht te houden. Zijn de tarieven nog marktconform? Hoe zit het met additionele diensten? Zijn die contractueel netjes vastgelegd? Het kan heel valide zijn om bij dezelfde custodian te blijven, maar je zou het
wel regelmatig opnieuw moeten beoordelen.’

‘Ons systeem is zo geavanceerd dat we door alle assets van onze klanten heen kunnen kijken. Dat gaat zo ver dat we dat ook kunnen als een klant van ons een mixfonds koopt bij een van de banken. Wij zien welke assets daaronder liggen. Daardoor kunnen we exact zien welke exposure onze klant heeft en in welke segmenten hij precies zit’, legt Van Kerkhoff uit. Dat geldt eens te meer nu vermogensbeheerders, op zoek naar goed
renderende beleggingen, alternatieve investeringen aandragen zoals private equity, onroerend goed en hypotheken. ‘Een deel van die nieuwe beleggingscategorieën hebben pensioenfondsen nog niet goed kunnen vastleggen. Dat geldt ook voor het managen van onderpand. Wat kost dat zogeheten collateral management? Vermogensbeheerders doen het er in de regel bij, maar als bestuurder van een pensioenfonds moet je er wel
een helder beeld van hebben. Hoe is de veiligheid van het onderpand nu gegarandeerd? En in tijden van stress? Kan een pensioenfonds nog voldoen aan haar onderpandverplichtingen in de toekomst met andere rentestanden, of in een wereld
waarin central clearing verplicht is? Allemaal vraagstukken waar we onze cliënten graag in willen bijstaan en ondersteunen.’

‘Wij hebben een dashboard ontwikkeld’, vervolgt Van Kerkhoff, ‘waarmee onze klanten online real time kunnen zien hoe het zit met hun dekkingsgraad, hun rendement en de risico’s, hun investeringen en hun verplichtingen en het gat daartussen. Bestuurders van pensioenfondsen hebben dat nodig. Niet alleen omdat ze eindverantwoordelijk zijn voor hun fonds en betere instructies kunnen geven aan hun vermogensbeheerders, maar ook omdat ze aan hun achterban moeten kunnen uitleggen hoe het ervoor staat. Ze hebben naast hun vermogensbeheerder behoefte aan een deskundige en neutrale adviseur. Het is
belangrijk dat ze een partner hebben die op onafhankelijke wijze meekijkt en meedenkt. ’

Het systeem van BNP Paribas let niet alleen op de financiële aspecten van de assets, maar ook op de elementen van het zogeheten ESG-beleid (Environmental, Social en Governance). ‘Een vermogensbeheerder kan wel zeggen dat hij aan de eisen
van de opdrachtgever voldoet, maar dankzij ons systeem kan die opdrachtgever ook zien of het inderdaad zo is’, zegt Van Kerkhoff. ‘Dat is belangrijk, want ESG-beleid is tegenwoordig ‘hot’. Het maatschappelijk belang van beleggen is een belangrijk goed binnen de pensioenwereld. De deelnemers zijn wij immers allemaal. Het bestuur van een pensioenfonds heeft tegenwoordig een overvolle agenda en kan dus wel wat hulp
gebruiken bij de uitdagingen waar het tegenaan loopt.’

De afdeling van Van Kerkhoff is erop gefocust bestuurders van pensioenfondsen van zo goed mogelijke informatie te voorzien, niet om op hun stoel te gaan zitten. ‘We hebben ons huidige team uitgebreid met specifieke Nederlandse pensioenkennis om zo onze pensioenklanten nog beter van dienst te kunnen zijn. Dat institutionele beleggers weinig aandacht hebben voor custody maakt het voor BNP Paribas moeilijk om zijn marktaandeel te vergroten. ‘Een institutionele belegger wisselt niet graag van custodian. Het enige wat we dus kunnen doen, is goed luisteren en kijken wat er speelt. Als de regelgeving verandert, moeten we snel oplossingen aanbieden. We moeten snel kunnen schakelen.’ Als voorbeeld geeft Van Kerkhoff de ontwikkelingen rond de Europese derivatenverordening EMIR (European Market Infrastructure Regulation), die partijen sinds 2012 verplicht om derivatenhandel duidelijk te rapporteren en de onderhandse ‘over the counter’-handel met
andere partijen (OTC) door een centrale instantie te laten afhandelen. Pensioenfondsen gebruiken derivaten vooral om hun rente- en valutarisico’s af te dekken. Het melden van alle derivatenposities moet al worden gedaan door de pensioenfondsen, maar voor de centrale clearing hebben ze nog even uitstel gekregen. De tegenpartijen van de pensioenfondsen, meestal banken, hebben dit uitstel echter niet. ‘Dit zorgt voor grote uitdagingen voor pensioenfondsen. Wij willen onze cliënten zo goed mogelijk bijstaan in deze turbulente tijden.’

Door EMIR worden pensioenfondsen enorm op kosten gejaagd, zeker omdat de internationale regels voor banken ook zijn aangescherpt, maar dit effect heeft nog niet iedereen in de gaten. ‘We vrezen dat veel onderpanden bij die OTC-handel niet
meer gesaldeerd kunnen worden door de banken. Die willen daarvoor straks vooral cash als onderpand, of de transacties worden duurder’, legt Van Kerkhoff uit. ‘Maar pensioenfondsen beschikken momenteel nauwelijks over cash omdat ze hun
bezittingen bijna volledig hebben belegd. Als ze extra liquiditeiten moeten aanhouden, moeten ze daar nu al rekening mee houden. Dat heeft weer effect op de invulling van hun
beleggingsbeleid, rendementsverwachting en tegenpartijrisico.’

Omdat BNP Paribas als grootste Europese bank over liquiditeiten beschikt, kan de bank volgens Van Kerkhoff onderpand inwisselen voor contanten. Ook kan BNP Paribas de clearing van de OTC-handel voor zijn rekening nemen, waar veel andere dat niet willen of niet kunnen. ‘Wij zien dit echter als een onderdeel van de hele keten’, zegt Van Kerkhoff. BNP Paribas hoopt daarmee, samen met zijn andere werkzaamheden, institutionele beleggers als klant te winnen. ‘Het gaat niet alleen om de kwaliteit van onze diensten, maar ook om de kosten. Veel instituten hebben naast een custodian ook een
consultant, mensen op performance en op treasury. Wij bieden dat allemaal tegelijk aan.’

BNP Paribas Securities Services Interview in Financial Investigator